جليل عرفان منش
91
جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )
قدمگاه امام على بن موسى الرضا عليه السّلام در ابرقوه در آثار تاريخى يزد مسجدى معروف به مسجد بيرون در حومهء اين شهر قرار دارد كه بر كتيبهء آن گزارشى مندرج است ولى متأسفانه به دليل ريختگى اطلاعات مبهمى از عبور و يا توقف حضرت رضا عليه السّلام از آن به دست مىآيد . اين مسجد در كنار شهر قرار دارد و داراى حياط و ايوان و گرمخانه است كتيبهاى از كاشى معرّق در سه رشته خط به عرض تقريبى شصت و پنج سانتىمتر و درازى پنج متر و به رنگهاى آبى و سفيد بر پيشانى سر در ورودى مسجد نصب شده و از آن اطلاعاتى تاريخى به دست مىآيد . متن آن به اين شرح است : اللّه هو الموفّق و المعين ربّنا تقبل منّا انّك انت السميع العليم . چون حضرت صمديّت عزّ شأنه و عظم سلطانه در عهد خلافت پناه پادشاه اسلام اعظم و اعلم سلاطين ايام لازال جلال سلطا ( ن ) . . . ( ريختگى به اندازهء شصت سانتىمتر ) للّه ( س ) عيه كه توفيق عمارات خير به هر وقت و به هر جاى به تجديد رفيق فرمود در زمان عبور از ابرقوه عادت ، . . . ( نيم متر ريختگى ) بر در مسجد تبرّك نمود كه منزل امام معصوم على بن موسى الرضا عليه السّلام منار كه از اشعار اسلام است ساخت و به مقابل مزار طاووسيه مسجدى فوقانى و خانهء رئيس الدّينى را بعد در سر سنگ نما كه ابعاضا ( ؟ ) مسجد و دار القرار و دار الحديث و دار السياده و الش ( ريختگى به اندازهء شصت سانتىمتر ) . . . م اين . . . دو دكان متّصل به مسجد مذكور . و ( . . . ) « 99 » راه شيراز به كثه ( يزد ) اصطخرى راه شيراز به كثه « 100 » ( يزد ) را كه به راه خراسان « 101 » معروف است
--> ( 99 ) - ايرج افشار ، يادگارهاى يزد ، 1 / 8 - 357 . ( 100 ) - كثه را برخى از جغرافيدانان به عنوان نام قديم يزد و برخى ايالتى از يزد و يا اصطخر ذكر كردهاند . ( 101 ) - اصطخرى ، مسالك الممالك ، ص 155 و ساير منابع .